Gezondheid!  Zo aan het begin van het jaar een trending topic in ouderwetse één-op-één gesprekken. Als een soort ongeschreven traditie begin ik de eerste "Mag IT iets méér zijn?" van het jaar met een artikel over IBM en de gezondheidszorg.
Het eerste wat me te binnen schiet is de BodyMedia FIT Armband. Een, jawel, armband dat via sensoren zaken als verbrande calorieën, stappen, slaap etc. meet. Gebruikers kunnen die data uploaden en zien hoeveel ze --niet-- afgevallen zijn en krijgen vervolgens een persoonlijk advies.
Nee, IBM gaat niet in de armbanden business, maar daar waar veel data bij elkaar komt en ook nog eens geanalyseerd moet worden, komen we wel om de hoek kijken. De backend maakt gebruik van oa WebSphere producten.

Maar de echte toepassing op gebied van Gezondheid ligt hem in het gebruik van Watson. Nog even in herinnering roepen. Watson is het systeem dat IBM heeft gebouwd om de kennisquiz Jeopardy! te spelen. En te winnen. Het is wellicht een beetje weggezakt maar het is voor mij wel hét technische moment van 2011 geweest.

Opmerkelijk aan Watson is dat hij met normale taal overweg kan. Dat klinkt als een dooddoener, maar het is een enorm wezenlijk onderdeel van Watson. Normaliter worden systemen bevraagd met een (wellicht verscholen) query op een database. Voor de die-hards: je maakt toch iets van een:

SELECT <huppeldepup> FROM database WHERE <wat je wil weten>

Voor database mensen een zalig domein om zeer vernuftige queries te construeren die de meest indrukwekkende zaken uit tabellen en databases peuteren, maar voor een gemiddelde arts niet handig om te gebruiken. Want op welke database of tabel moet je nu een query afvuren die je antwoord geeft op de vraag:

 "Dokter, als ik hier druk doet het daar pijn. Maar alleen 's ochtends en dan weer niet op dagen waarbij de kat van buren in onze tuin heeft zitten miauwen".

Probeer allereerst maar eens 'n query te bedenken die die vraag kan representeren. Als je die al zou kunnen produceren wil je die niet door een arts laten maken.

Wat niet iedereen zich realiseert, maar wel zeer revolutionair genoemd mag worden, is dat Watson GEEN database aan boord heeft. Niets, nacko, nada aan databases in Watson! Dat heeft al menigeen de wenkbrauwen omhoog doen rijzen, maar het is echt zo. De grote truc achter Watson is dat men door niet gestructureerde data die vervolgens ook nog eens niet geïndexeerd of gerubriceerd is, antwoorden kan vinden.
Paradoxaal genoeg kan de hierboven genoemde vraag die aan die dokter gesteld is "makkelijker" beantwoord worden mits eenmaal de mogelijkheid om de natuurlijk taal te interpreteren aanwezig.
Een tweede voorwaarde is dat er ook gezocht moet kunnen worden in informatie die niet netjes in kolommen en tabellen is opgeslagen. Nou wil het voorval dat de meeste data juist niet netjes opgeslagen ligt in die kolommen en tabellen, maar juist in PDF's, losse tekstbestanden (dokter verslagen), en misschien wel in audio en video bestanden. Met Watson is er dus een weg vrijgemaakt om medisch personeel te helpen vragen van patiënten op een natuurlijk wijze te beantwoorden. We zijn gelukkig ver weg van een telefonisch keuzemenu om ons ziektebeeld door te geven, maar hoeveel handiger zou het niet zijn om wel een vraag te kunnen stellen over je gezondheid waarbij er een zinnig antwoord terug komt. Watson, dus.

Gezondheid!