Juni is altijd een leuke tijd voor snelle jongens. Hierbij doel ik niet zo zeer op flitsende cabrio’s met dito muziek die over standboulevards razen om de individuen van de andere sexe te imponeren. Nee, het gaat om de lijst der lijsten: de top 500 supercomputers.  Gisteren was het weer zover: een nieuwe lijst. Spannend is het eigenlijk niet meer zo erg. IBM domineert die lijst niet alleen voor de hoogste positie, maar ook met aantallen in de top 10 en zelfs in de top 100. De snelste supercomputer is een BlueGene/L die met een piekcapaciteit van 365 Teraflops met kop en schouders boven de rest uitsteekt. Wat is een Teraflop precies? Tera, is het voorvoegsel zoals we dat ook in andere gevallen van bv. opslag kennen: 1 TByte. Het staat voor 1012 ofwel één biljoen. Een flop staat voor floatingpoint operations per second. ‘Floating point’, ofwel ‘drijvende komma’, zijn berekeningen die niet met hele getallen plaatsvinden. Wetenschappelijke berekeningen zijn zelden met hele getallen, meer van het karakter pi, sinussen en wortels.
Het indrukwekkende van IBM’s hegemonie op de supercomputermarkt is het feit dat deze supercomputers geen hele speciale systemen zijn. Ze worden bijna in massa geproduceerd.  In de soms waanzinnige race naar snelle processoren en dito switchtes en randapparatuur hebben de ontwikkelaars van de BlueGene juist even een stap achteruit gedaan, zijn op hun gemak gaan zitten en zijn gaan nadenken (Think!). Ze zijn met een ontwerp gekomen dat zo uitgedacht is, dat het makkelijk de rekenkracht kan leveren met min of meer standaard componenten. Dit is uniek in de wereld van supercomputer. Daar waar de andere bedrijven elke keer weer het hoofd breken om een ontwerp zó te maken dat het op dát moment een snelle computer wordt, heeft IBM een ontwerp gemaakt dat al jaren de boventoon voert. De processoren zijn POWER-architectuur processoren die al een lange tijd meegaan. Raad maar eens de processorsnelheid van de BlueGene/L. 

-4.7 GHz?       Nee. Lager.
-3.6 GHz??     Nope. Lager!
-2 GHz???      Tsss. Lager!!
-1 GHz????    Nee, hoor, nóg lager!!!

Het juiste antwoord is 700 MHz (geen typefout). In de tijd dat Intel processoren met die snelheid op de markt bracht, betaalde wij nog met Oud Hollandse Florijnen. De 700 Mhz processoren maken het ook mogelijk dat IBM's supercomputers een relatief lage stroomrekening op de mat doet vallen. Op het Supercomputer evenement dat deze dagen in Dresden wordt gehouden, en waar de Top500 lijst wordt gepubliceerd, deed IBM andermaal een aankondiging dat de competitie de moed in de schoenen deed zakken: De BlueGene/P. De eerste supercomputer die de Petaflops (dus 1000 Teraflop). De aangekondigde machine wordt drie keer zo snel als de huidige BlueGene/L en zal volgend jaar in gebruik zijn in twee onderzoeksinstellingen: eentje in Amerika en eentje in Duitsland. Met name in de Life Science worden ze ingezet om nieuwe medicijnen te ontwikkelen. En nog steeds draaien ze met PowerPC 970 processoren. Op 700 MHz!