Er is wéér een supercomputer van IBM de snelste van de wereld... In de twee-wekelijkse cyclus die ik aanhoud voor het schrijven van " Mag IT iets méér zijn?" is het soms lastig toeven. Geen onderwerpen. Niet deze keer. Onderwerpen ten over. In de vorige editie had ik de IBM Value´s onder de loep genomen, Een aantal oplettende lezertjes hadden me erop gewezen dat ik slechts twee van de drie Values had behandeld, dus daar moest ik nog op terugkomen. Tevens was er gisteren een indrukwekkende opening van het CloudComputing Center in Nederland, via de Business Partner iTricity. Een geweldig succes. Maar daar ga ik het deze keer ook niet over hebben. Want er is een nóg groter nieuwtje. Zo een die maar zeldzaam voorkomt, sterker nog; maar één keer. En dat was vorige week. IBM heeft  met het computersysteem "RoadRunner" de magische grens van de 1 petaflop gepasseerd.
"Duh? De 1 wat?"
-Petaflop.
"Nieuw karaktertje in de Kabouter Plop sequel?"
-Nope, want dan had het namelijk de petaplop, geheten. 

Flops staat voor FLoating Point Operations per Second. Waarom is de ´drijvende komma´ nou zo belangrijk om de snelheid van computers in aan te geven? Dat komt omdat processoren ontworpen zijn om met hele getallen te rekenen. Deze hele getallen worden opgeslagen in zogenaamde registers, plekjes in het geheugen van de processor waarop deze bewerkingen kan uitvoeren. Het  optellen van twee getallen in het registers is simpel. Vermenigvuldigen (=herhaalt optellen) ook. De processor doet dat in één klokcyclus. Als een processor op 4,4 GHz draait, kunnen er dus theoretisch 4400000000 van deze optellingen per seconde plaatsvinden. Een dual core kan 2 keer dit getal halen.
Maar bij gebroken getallen is het wat anders. 3,6 plus 5,8 is lastiger. 3,6 past niet in een register. Er is geen plaats voor komma´s in registers. Om dat probleem op te lossen gebruikt men twee registers: één voor het hele getal en een voor het gedeelte achter de komma. Dus om twee gebroken getallen op te tellen zijn er 4 registers nodig. Maar als je de twee registers van de getallen achter de komma optelt, is er in dit geval een overloop; 0,6 plus 0,8 is immers 1,4. Die ´1´ moet dan weer worden opgeborgen en bij de andere twee registers worden opgeteld waar de hele getallen in staan. Al met al kost dat meer klokcycli, dus meer tijd. Dit is al het geval in een simpele optelling, laat staan als je met ingewikkelde wiskundige berekeningen aan de gang gaat. Die komma zorgt voor extra handelingen. Om de werkelijke rekenkracht van computers te meten wordt er gemeten met de moeilijke berekeningen. Processormakers hebben uiteraard allemaal slimme trucks uitgehaald om juist die drijvende komma berekeningen veel efficiënter te laten verlopen.  Vandaar. (Uiteraard is bovenstaande een versimpeling van wat er in processoren gebeurd, maar het principe blijft geldig)

De RoadRunner kan per seconde meer dan 1.000.000.000.000.000 van deze drijvende komma berekeningen doen. En dat is rap. Het is overigens wel erg bemoedigend dat alleen IBM in staat is om IBM te verslaan op het supercomputer gebied. De vorige supercomputer was nl. ook van IBM, en die daarvoor ook, enzovoort.
Het meest bijzondere aan de RoadRunner is dat hij, in tegenstelling tot zijn voorgangers, niet een BlueGene is. Het is een zogenaamd hybride systeem die gebruik maakt van de opgevoerde versie van de Cell processoren (die ook in de PlayStation 3 zitten) en AMD processoren. Daar heb je er dan wel wat voor nodig: 6562 AMD dual-core processoren en maar liefst 12240 Cell 9-core processoren die uiteindelijk in 278 racks zijn geschroefd. Toch is het systeem erg compact gebouwd en is hij op gebied van energieverbruik per flops ook leider. Een prachtige prestatie van IBM. Overigens, als je eens een beetje down bent behoefte hebt aan wat feel-good, kijk dan maar eens op de lijst van 500 snelste computers. Dan weet je weer voor wat voor top-bedrijf je werkt!