Mag IT Iets Meer Zijn

Zware Jongens

Ja hoor hij is er! En iedereen is het er over eens. Hij mag er zijn. Wat een ding! Wat een kracht! Wat een pracht! Het gaat natuurlijk om de allerlaatste telg van de mainframe dynastie: De IBM System z10 Enterprise Class.   Even wat er vooraf ging.
We schrijven het jaar 1964 des Heerres. 7 april, om precies te zijn. IBM kondigt de System/360 aan. Een revolutionaire computer omdat hij diverse workloads gelijktijdig aankan. Vóór het System/360 waren er natuurlijk ook computersystemen, maar die hadden één specifieke taak, bijvoorbeeld alleen Boekhouding. Met Systeem/360 kwam daar een eind aan want er konden meerdere applicaties draaien. Vandaar ook de naam '360' en het bijbehorende logo: een kompas-roos. Dit systeem kon je '360 graden' in je bedrijf inzetten. Technologisch een knap staaltje werk. Het was, op het NASA's Apollo-programma na, het grootste technologische project wat ooit uitgevoerd was. Nog even wat wapenfeiten.
Virtualisatie, vandaag een hot-item, werd al in 1967 geïntroduceerd op het mainframe. Vandaag de dag kan op een mainframe vele 10.000-den servers worden gevirtualiseerd. Ik heb begrepen dat het record op 90.000 virtuele linux servers staat. Een over-enthousiaste IBM-er heeft dat eens op een regenachtige zondag geïnstalleerd. En de reden dat het er niet 90.001, of meer, zijn geworden was omdat z'n vrouw onder aan de trap stond en riep dat het eten klaar was.....
Dat dit systeem buitengewoon doordacht is, blijkt wel dat programma's óóit ontwikkeld op een System/360 zonder problemen vandaag de dag kunnen draaien op het nieuwste mainframe. Dát is nog eens een bescherming van investering.
Het mainframe is nooit ontworpen om de snelste computer te zijn. Zijn kracht ligt in de balans tussen rekenkracht en I/O (input/output). Dat maakt hem zo uitermate  geschikt om vele gelijktijdige gebruikers te bedienen en vele, vele transacties per seconde te verwerken. Denk bij 'vele gebruikers' in aantallen van de 50.000 of zo. Een heel voetbalstadion vol met gebruikers die allemaal gelijktijdig op dat ene systeem zitten te werken zonder dat er performance problemen zijn.
Nu dan de nieuwste versie. Uiteraard is hij krachtiger geworden. Dat komt omdat er een nieuwe processor inzit. En niet zo maar eentje. Deze processor huist 991.000 transistoren, heeft 4 kernen, en draait, bij de initiële release, op 4,4 GHz. En dat is uniek. IBM heeft iets gedaan wat geen enkele andere chipfabrikant voor mogelijk hield. Zowel de klokfrequentie omhoog als het aantal kernen. Een ware triomf. Bedenk dan ook dat op dit stukje opperste technologie van slechts 4 vierkante centimeter, er meer dan 6 km aan verbindingen lopen om die kleine miljard transistoren met elkaar te verbinden! En dat is niet alles. In de z10 is het mogelijk om meerder processoren te schroeven. 77 om precies te zijn, waarvan er 64 voor de gebruiker zijn, 2 spares die, in het uitzonderlijke geval dat een processor de geest geeft, zonder enige vorm van onderbreking bijgeschakeld kunnen worden. De overige processoren handelen alle I/O af. Dat heeft als grote voordeel dat de CPU's zélf zich niet hoeven te bekommeren met I/O. En dat maakt dit systeem zo gebalanceerd en onderscheidend van de rest. Om al deze processoren met elkaar te laten communiceren en synchroniseren zijn er chips ontworpen die 1,6 miljard transistoren herbergen. Een absoluut record.
Natuurlijk zijn mainframes niet voor elke klant weggelegd, maar er eens over praten kan nooit kwaad. Denkt een klant aan SAP of zware Oracle omgevingen dan is het niet per definitie gezegd dat een mainframe 'te groot', 'te zwaar' of 'te duur' is. Ik heb laatst begrepen dat er bij een Oracle RAC-omgeving een break-even ligt bij een installatie van ongeveer 15-20 (Intel) servers. Ook voor SAP is dit mainframe uitermate geschikt is. De processor heeft er een 30-tal specifieke SAP instructies bij gekregen waardoor de performance op SAP gigantisch is! Los nog van het feit dat qua stroomverbruik, beheer en schaalbaarheid dit een niet te kloppen systeem is.
Het mainframe is iets om trots op te zijn. En dat al bijna 44 jaar lang! Tjeempie!